Τα παιδιά κάτω στον κάμπο

Στις 23 Αυγούστου του 1939 οι υπουργοί εξωτερικών της ναζιστικής Γερμανία (Γιοαχίμ φον Ρίμπεντροπ) και της Σοβιετικής Ένωσης (Βιατσεσλάβ Μιχαήλοβιτς Μολότοφ) υπογράφουν στη Μόσχα σύμφωνο μη επίθεσης που έμεινε στην ιστορία σαν Σύμφωνο Ρίμπεντροπ – Μολότωφ. Μέσα στις μυστικές συμφωνίες λέγεται πως ήταν και ο διαμελισμός της Πολωνίας. Έτσι, την 1η Σεπτεμβρίου του 1939 η Γερμανία εισβάλει στην Πολωνία, σηματοδοτώντας την έναρξη το Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ το ίδιο κάνει η ΕΣΣΔ 17 μέρες αργότερα.

Και οι δύο επέδειξαν φοβερή βαναυσότητα απέναντι στους Πολωνούς. Οι Γερμανοί μάλλον ήθελαν να αδειάσουν χώρο για να κατοικηθεί το ανατολικό τμήμα της Πολωνίας από Γερμανικά φύλα, ενώ οι Σοβιετικοί για αρχή απλώς έπιασαν γύρω στο μισό εκατομμύριο αιχμάλωτους πολέμου. Δεν ξέρω, μπορεί να είχαν χρωστούμενα από τον Πολωνο-Ρωσικό πόλεμο του 1919. Με εντολή του διαβόητου Λαβρέντι Μπέρια, η μυστική υπηρεσία NKVD (μετέπειτα KGB), έφτιαξε στρατόπεδα συγκέντρωσης και ανάκρισης και σε αυτά φυλακίστηκαν 125000 Πολωνοί. Από τον Οκτώβρη του 1939 μέχρι τον Φλεβάρη του 1940 ανακρίθηκαν αιχμάλωτοι πολέμου για να αποφασιστεί ποιοι θα ζήσουν και ποιοι όχι. Τελικά στις 5 Μαρτίου έφτασε στη NKVD η διαταγή για την εκτέλεση 25.700 “εθνικιστών και αντεπαναστατών” που κρατούνταν σε στρατόπεδα στην Ουκρανία και την Λευκορωσία. Το σημείωμα αυτό έχει τις υπογραφές των Στάλιν, Μολότοφ, Βοροσίλοφ και Μικογιάν.

Η σφαγή έγινε τελικά τον Απρίλη και Μάη του 1940 μέσα σε ρωσικό έδαφος, 500 χιλιόμετρα από τα σύνορα της Πολωνίας. Εκεί, στο δάσος του Κατύν, σφαγιάστηκαν κυρίως αξιωματικοί και μορφωμένοι άνθρωποι: δικηγόροι, καθηγητές πανεπιστημίου, διανοούμενοι, επιστήμονες, συγγραφείς, δημοσιογράφοι. Υπάρχουν διάφορες εξηγήσεις για το ποια ήταν τα κίνητρο του Στάλιν πίσω από αυτό. Το πιο πιθανό πάντως είναι ότι ήθελε να αποδυναμώσει τελείως ένα μελλοντικό πολωνικό στρατό από ταλαντούχους ανθρώπους, για το ενδεχόμενο που δημιουργηθεί ξανά ένα εχθρικά προσκείμενο Πολωνικό κράτος στα δυτικά σύνορα της ΕΣΣΔ.

Οι μαζικοί τάφοι ανακαλύφθηκαν το 1942 όταν το δάσος του Κατύν είχε πέσει σε Γερμανικά χέρια. Οι Γερμανοί θέλοντας να εκμεταλλευτούν πολιτικά το γεγονός έφεραν τον ερυθρό σταυρό στη περιοχή και γύρισαν βίντεο με τις “ανασκαφές” τους. Οι σύμμαχοι (Αγγλία, Αμερική) πήραν το μέρος του Στάλιν και δημόσια υποστήριξαν την εκδοχή της ΕΣΣΔ, ότι δηλαδή η σφαγή έγινε το 1941 από τους Γερμανούς. Επέβαλαν μάλιστα λογοκρισία στο εσωτερικό τους για αυτό το θέμα.

Το 1974 για τις ανάγκες της ταινίας του Sweet Movie, ο Νούσαν Μακαβέγιεφ χρησιμοποίησε απόσπασμα από την γερμανική προπαγάνδα στο οποία οι Ναζί ξέθαβαν τα πτώματα των Πολωνών που σφαγιάστηκαν στο Κατύν. Τη μουσική της ταινίας επιμελήθηκε ο Μάνος Χατσιδάκις και το συγκεκριμένο σημείο το έντυσε με το τραγούδι “Τα παιδιά κάτω στον κάμπο”. Τους στίχους του τους είχε γράψει ο ίδιος:

Τα παιδιά κάτω στον κάμπο
κυνηγάνε τους αστούς
πετσοκόβουν τα κεφάλια
από εχθρούς και από πιστούς.

 Ένα αξεπέραστο μείγμα φρίκης και λυρικότητας. Οι εικόνες είναι αρκετά μακάβριες αλλά πραγματικά αξίζει τον κόπο:

Περί ηλιθιότητας

Χθες πήγα στο βιβλιοπωλείο και στο ταμείο έπεσα πάνω σε ένα μικρό βιβλιαράκι που τιτλοφορείται “οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας”. Κάπου το είχα πετύχει και στο διαδίκτυο αυτό το βιβλίο, και δεδομένου ότι η ηλιθιότητα εμπίπτει μέσα στις υπαρξιακές μου ανησυχίες δεν το σκέφτηκα πολύ, το αγόρασα. Το βιβλίο ήταν πραγματική αποκάλυψη! Ο συγγραφέας του, ένας μακαρίτης ονόματι Carlo M. Cipolla, ήταν ένας Ιταλός ιστορικός της οικονομίας ο οποίος μεταξύ των άλλων διατέλεσε τακτικός καθηγητής το Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας. Είναι λίγο ειρωνικό κάποιος επιστήμονας να μένει στην ιστορία όχι για τις σπουδαίες ακαδημαϊκές μελέτες που έχει κάνει (αν και πολλοί δεν θεωρούν την οικονομία επιστήμη) αλλά για ένα μικρό δοκίμιο που έγραψε πάνω στην ανθρώπινη ηλιθιότητα. Προσωπικά  δε θα με χάλαγε καθόλου.

Το βιβλίο περιέχει πέντε βασικούς νόμους για την ηλιθιότητα. Ο τρίτος και χρυσός νόμος είναι ένας πραγματικά ασύλληπτα ξεκάθαρος και εύστοχο ορισμός για το τι είναι ο ηλίθιος:

“Ηλίθιος ονομάζεται το άτομο που οι πράξεις του προκαλούν ζημιές σε ένα άλλο άτομο ή σε μια ομάδα ατόμων, χωρίς το ίδιο να αποκομίζει κέρδη, ενώ πιθανά να υφίσταται ακόμα και ζημιές”

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Ο Πρώτος Βασικός Νόμος της Ανθρώπινης Ηλιθιότητας υποστηρίζει χωρίς αμφισημίες πως:

“Πάντα και νομοτελειακά όλοι υποτιμούν τον αριθμό των ηλίθιων ατόμων που κυκλοφορούν στην κοινωνία”.

Νομίζω ότι οποιοσδήποτε άνθρωπος με λίγο μυαλό και ελάχιστες εμπειρίες έχει διαπιστώσει ότι αυτό το πράγμα ισχύει παντού και πάντα. Άλλωστε, όπως αναφέρεται και στο οπισθόφυλλο του “Εγχειριδιου Βλακείας” του Διονύση Χαριτόπουλου: “Επειδή όλοι υποτιμάμε τον αριθμό των ηλίθιων ανάμεσα μας και κάθε τόσο μας αιφνιδιάζουν πρόσωπα “υπεράνω υποψίας” μάλλον πρέπει να ξανασυστηθούμε...”

Ο Δεύτερος Βασικός Νόμος της Ανθρώπινης Ηλιθιότητας αναφέρει πως:

“Η πιθανότητα να είναι ηλίθιος ένα συγκεκριμένο άτομο είναι ανεξάρτητη από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό αυτού του ατόμου”

Εδώ ο συγγραφέας πιθανότατα θέλει να προστατευτεί από αυτούς που θα τον χαρακτηρίσουν φασίστα, οπότε αποδίδει την ηλιθιότητα σε Θεία Πρόνοια. Ο ηλίθιος γεννιέται ηλίθιος και αυτή του η “ιδιότητα” δεν έχει να κάνει με το χρώμα, τη μόρφωση, το ύψος ή την καταγωγή του. Δεν είμαι σίγουρος ότι το πρόβλημα είναι γενετήσιο. Αυτό που ξέρω όμως στα σίγουρα είναι ότι ο ηλίθιος είναι μη επισκευάσιμος. Όταν κάποιον τον εντοπίσεις ότι είναι ηλίθιος, απλά προσπάθησε να μείνεις όσο γίνεται (που πολλές φορές δεν γίνεται) έξω από την επιρροή του. Μη προσπαθήσεις να τον αλλάξεις. Είναι άδικος κόπος. Αν σου περισσεύει ελεύθερος χρόνος, κάτσε σε μία καρέκλα και κοίτα για ώρες το πόμολο της πόρτας. Είναι πολύ πιο χρήσιμο από το να προσπαθήσεις να αλλάξεις έναν ηλίθιο.

Τον τρίτο και χρυσό νόμο τον αναφέραμε στην αρχή, οπότε πάμε κατευθείαν στον τέταρτο:

“Οι μη ηλίθιοι άνθρωποι πάντα υποτιμούν την καταστροφική ισχύ των ηλιθίων ατόμων. Συγκεκριμένα, οι μη ηλίθιοι άνθρωποι συνέχεια παραβλέπουν πως η συναναστροφή και/ή ο συγχρωτισμός με ηλίθια άτομα απαρέγκλιτα αποδεικνύεται μοιραίο λάθος, ανεξάρτητα από τη χρονική στιγμή, την τοποθεσία και τις συνθήκες.”

Για όποιον έχει έστω και την παραμικρή αμφιβολία ότι αυτός ο νόμος ισχύει, του προτείνω να (ξανά)δει το δείπνο ηλιθίων: http://www.imdb.com/title/tt0119038/

Ο τελευταίος κατά Cipolla βασικός νόμος είναι ότι:

“Ο ηλίθιος άνθρωπος είναι πιο επικίνδυνος από τον κακοποιό”

Ο κακοποιός κάποιες στιγμές ξεκουράζεται. Ο ηλίθιος ποτέ!!! Ο Cipolla κάνει ολόκληρη μακροανάλυση πάνω στην επικινδυνότητα του ηλίθιου. Εγώ νομίζω ότι η κλασική ρήση του Einstein μάλλον αρκεί: “Δύο πράγματα είναι άπειρα σε αυτόν τον κόσμο, το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία... και για το σύμπαν δεν είμαι απόλυτα σίγουρος!”

Τέλος πάντων, το βιβλίο είναι πραγματικό διαμάντι και το προτείνω ανεπιφύλακτα(http://www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8215). Ειδικά η ανάλυση και ο διαχωρισμός των ανθρώπων σε τέσσερις κατηγορίες (ευφυείς, κακοποιούς, ανήμπορους και ηλίθιους) ανάλογα με το κέρδος ή την ζημιά που προκαλούν στον εαυτό τους ή στους άλλους είναι πραγματικά εξαιρετικά.

Βρείτε τις διαφορές (νούμερο 2)

Ο πρώτος είναι εκλεγμένος βουλευτής της χρυσής αυγής, ο δεύτερος ο Augusto Pinochet.

Βρείτε τις διαφορές

Το Δέντρο της ζωής

Έκατσε κανείς να δει το δένδρο της ζωής; Πραγματικά είναι η πιο υπερφίαλη, αυτάρεσκη, πλαδαρή μαλακία που έχω δει. Δεν είχε καμία ουσία. Δεν έχε απολύτως τίποτα νέο ή ενδιαφέρον να πει και αναλώθηκε απλά σε κοινοτυπίες τις οποίες προσπάθησε να καλύψει με έναν άχρηστο κουλτουρέ μανδύα ανυπαρξίας. Η ζωή είναι μικρή! Ποιος θα μου φέρει πίσω 2,5 ώρες που σπατάλησα για αυτό το πράγμα;

Ο Στρος-Καν σε σκύλο

Χωρίς σχόλια...

Σταλινισμός

Διαβάζω την πολιτική διαθήκη της Έλλης Παππά και έπεσα πάνω σε μία παράγραφο για τον σταλινισμό που μου άρεσε πολύ. Λοιπόν, τι λέει ένα πρώην "σταλινάκι" όπως χαρακτηριστικά αποκαλεί τον εκείνης της εποχής εαυτό της:

"Ο σταλινισμός ήταν ολοκληρωμένο και κλειστό σύστημα, ιδεαλιστικό και μεταφυσικό, ιεραρχικό σχήμα οργάνωσης στο πρότυπο των ασιατικών κοινωνιών, θεοκρατικό, πατριαρχικό και πλατωνικό, ήταν και αντίληψη καταμερισμού των έργων στη βάση της αποτελεσματικότητας -αντίληψη που εμπνεόταν από τις θετικιστικές αντιλήψεις και πολύ μακριά από τον μαρξισμό-, ήταν και τρόπος σκέψης, όπως ήταν φυσικό να καταλήξει."

Δεν ξέρω, διαβάζοντας αυτό θυμήθηκα έναν συμφοιτητή μου που μου έλεγε μεταξύ αστείου και σοβαρού ότι δεν κάθετε ποτέ να δει ταινία που είναι πάνω από 1,5 ώρα. Αν ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να πει αυτό που θέλει να πει μέσα σε 1,5 ώρα, μάλλον δεν το ξέρει αρκετά καλά. Μπορώ πολύ εύκολα να φανταστώ κάποιων να γράφει ένα δίτομο βιβλίο για να πει αυτό που λέει η Έλλη Παππά μέσα σε 2 προτάσεις και πάλι να μην το λέει τόσο καλά.

Μου είναι απόλυτα αντιληπτό αν κάποιοι δεν καταλαβαίνετε τον ενθουσιασμό μου για το παραπάνω απόσπασμα, αλλά εγώ πάντα θαυμάζω τους ανθρώπους που είναι τόσο εύστοχοι σε αυτό που λένε. Είναι μεγάλη μαγκιά να μπορείς να πεις κάτι τέτοιο και να μην χρειάζεται να βάλεις υποσημειώσεις, να μην χρειάζεται να αναφέρεις τις λογικές ακολουθίες μέσα από τις οποίες έβγαλες αυτό το συμπέρασμα. Κάποιος λίγο εξοικειωμένος με το θέμα, απλά καταλαβαίνει τι εννοείς.